Та хоёр жил дараалан “Чингис” кинон дээр ажиллалаа. Өөр багтай боловч утга агуулга нь нэг байсан. Ер нь түүхээр голлоод байна уу?
-1999 онд КУДС төгссөн. Анхны кино бол “Зүрхний төлөөс” гэдэг киногоор дипломын ажлаа хамгаалж байсан. Дараа нь 2 дахь нь “Өрөмний өт” гэдэг кино байсан. “Мөрөөдлийн хөлвг онгоц” кинонд Ж.Сэнгэдорж найруулагчтай хамтарч ажилласан. “Nyamdavaa film” япончуудтай хамтарч хийсэн “Чингис” дээр ажилласан. Энд би ихэвчлэн байлдаан тулааны хэсгийн зураг авсан. Өнгөрсөн намар Якутын Чингис дээр бас “Nyamdavaa film” хамтарч ажиллалаа. Якутын засгийн газраас, соёлын яам, манайхан, Тува, Буриад гээд олон үндэстнүүд энэ уран бүтээлд оролцлоо. “Чингис хааны зарлигаар” нэртэй энэ кино 9-р сард Москвад нээлтээ хийх гэж байгаа. Өнгөрсөн намар манайд хамгийн сүүлийн хэсгийнх нь зургийг авсан. Би ер нь драм талдаа кино хийж байсан. Миний сонирхдог жанр л даа, энэ хоёр Чингис дээр л өөр чиглэлээр ажилласан.
-Олны сэтгэлийг хөвсөлзүүлж одсон Тунгалаг бүсгүйн амьдралаар кино хийх гэж байгаа гэсэн. Яагаад энэ сэдвийг барьж авах болов?
-Хамгийн гол нь Тунгалагийн амьдралаас л сэдэвлэж байгаа болохоос биш яг нэвтрүүлгийг нь давтаж хийхгүй л дээ. Яг тийм амьдралтай хүн бол энэ бүсгүйгээр тогтохгүй манайд олон байгаа. Гол нь эх хүний сэтгэлийг, тэр талаас нь уран сайхны аргаар харуулах гээд байгаа юм. Эх, эцэг үр хүүхдээ хайрлаж байнга харж байдаг. Сүнс нь хүртэл хардаг гэсэн монголчуудын нэг тийм итгэл үнэмшлийг харуулах талаас Гүрээ ах илүү давамгайлж бичээд байгаа. Зохиолын нэгдүгээр хувилбар гарсан. Одоо найруулагчийн төлөвлөгөө болгож янзална. Хүмүүс энэ киног янз янзаар хүлээж авах байх. Алтантүрүүтэй уулзаад кино хийх санаагаа хэлэхэд их дэмжсэн. Хамгийн ойр байсан хүн гэдэг утгаар нь зөвлөгөө авч байгаа. Алтантүрүү их эмзэг хандаж байна лээ. Гэр бүлийнхэн нь аль болох олны нүднээс далд, тайван байх бодолтой байгаа тал бий. Тэгээд Алтантүрүү энэ киног хоёр талаас нь харж хийхийг зөвлөж байсан. Гол нь хүний бурууг энд хайх гээгүй. Нөхөр нь зоддог энэ тэр гэж нэг бүрчилэн детальчилж хийх гээгүй. Энэ бол их муухай л даа. Нэвтрүүлгийн дараа хэчнээн мянган хүн 25-р суваг телевизийн байранд цуглалаа даа. Тунгалаг бол тийм их олны хайр хүндлэлийг татсан эмэгтэй. Байгаа байдал, хэлж ярьж байгаа байдал үхэлтэй тэмцэж байж амьдралаа яаж авч явж байлаа. Тийм их сэтгэлийн хаттай, хүчтэй эмэгтэй. Энэ киногоор гол нь эмэгтэй хүний сэтгэлийн тэр хүчирхэг талыг нь харуулах гээд байгаа ю м Манайхан одоо баргийн юмыг цочир сонин гэж харж хүлээж авахааргүй сэтгэлзүйн бэлтгэлтэй болсон. Тийм учраас бид аль болох өөр өнцгөөс, шүүмжлэгчид, энгийн үзэгчид ч үзсэн үнэхээр өөрөөр хүлээж авах бүтээл хийхийг зорьж байна. Аль болох гэгээлэг талаас нь үзүүлнэ.
-Та нэгэнт ээжийнх нь тухай кино хийх гэж байгаа юм чинь гэр бүлийнхэнтэй нь уулзана биз дээ. Тэд ойрд сураг тасраад байгаа?
-Би удахгүй хоёр хүүтэй нь уулзана. Албан ёсны зөвшөөрөл авах гэж байгаа гэх үү дээ. Алтантүрүү их эмзэг байгаа гэдгийг нь надад сануулсан. Одоо сонгууль гээд ажилдаа анхаарах ч юм уу нийгмийн уур амьсгал тиймэрхүү байна. Дуусахаар нь хүүхдүүдтэй нь уулзаад киногоо хийж эхэлнэ дээ. Зохиол үндсэндээ бэлэн болсон. Сайн кино хийхэд зохиол хамгийн чухал. Хүмүүсийн сэтгэлийн утсыг хөндсөн, гэгээлэг юм бичих талдаа Гүрээ ах сайн. Тэр ч үүднээс Гүрээ ахад захиалж бичүүлсэн.
-Гол дүрд хэн тоглох бол таны хувьд бодсон юм байна уу?
-Дүрийн сонголт дээр их олон юм бодож байгаа. Би топ модель Пүрэвсүрэнг тоглуулах бодолтой байгаа. Тэр хүн зөвшөөрөх үгүйг мэдэхгүй л дээ. Киноныхоо багийнхантай энэ талаар ярилцана. Энэ хүнийг сонгох болсон нь учиртай. Яагаад гэхээр Пүрэвсүрэн эх хүн байхгүй юу. Зүгээр эмэгтэй жүжигчид олон байна. Эх хүн ямар байдгийг мэдэхгүй шүү дээ. Эмэгтэй хүнд эх хүний сэтгэл бий нь бий. Гэхдээ хүүхэд гаргасныхаа дараа л илүү сайн мэдэрнэ. Ер нь жүжигчин, 25-тай хүн ч 40-тэйд, 40-тэй хүн ч 25-тай хүний дүрд тоглож болно. Найруулагчийн өнцгөөс, кино зохиолынхоо онцлогийг хараад гол дүрээ бодохоор Пүрэвсүрэн л санаанд орж ирээд байгаа юм. Насыг бол бид бас бодож байгаа. Яг тэр бүсгүйтэй чацуу хүн байх уу, эгч байх уу. Уран сайхны аргаар юм чинь бодит байдлаас бага зэрэг өөр байх юм гарна.
-Шинэ кинонууд нэг л хэв загвартай байна. Таных юугаараа ялгарах бол?
-Сүүлийн үеийн кинонууд хөнгөн жанртай 10 жилийнхэнд л хандсан маягтай байгаа. Өнөөдөр “Тэнгис”-т 30-40 насны хүн кино үзье гэхээр хэцүү болоод ирж байгаа юм. 10-н жилийнхний киног зэрэгцэж суугаад үзээд байлтай нь биш. Томчууд ч бас кино үзмээр байна шүү дээ. Дунд үеийнхэн орой ажлаа тараад үзье гэхээр нөгөө хэдэн хүүхдийн кино байж байдаг. Зарим нь ч яах вэ гадаад кино хааяа үздэг байх. Би хүүхдүүдийг “Та нар хангалттай үзэх юмтай байна. Одоо ингээд болно” гэх гээд байгаа юм биш. Үзэгчдийн насыг
дээшлүүлмээр байгаа байхгүй юу. Миний кино хийгдэхэд хүүхдүүд үзэж болно. Ер нь насны хувьд тэр дунд үеийнхэнд зориулагдсан байх юм. Тэгэхээр бид уйлуулах уу, уяраах уу, юм бодогдуулах уу, сайн л юм хийх хэрэгтэй байна. Сургууль төгссөнөөс хойш арваад жил кино урлагт явлаа. Өөртөө тодорхой хэмжээгээр туршлага хуримтлуулсан гэж бодож байна. Ямар ч үнэ төлбөргүйгээр дээр нь цалин аваад хоёр жил гадны уран бүтээлчидтэй ажиллалаа. Энэ бол асар их туршлага болж байгаа юм л даа. Холливудад кино зураг яаж авч байна, япончууд яг тэр жишгээр Монголд зураг авсан. Бүх ажил нь графикийн дагуу явна. Нарийн дэгтэй гээд тоочоод байвал сурах юм олон байсан. Энэ талаа бодоод үзсэн ч би дөнгөж шинэ төгсөгч шиг кино хиймээргүй байна л даа. Найруулагч хүн “Энийг би арай болоогүй байна. Хийхгүй” гээд заримдаа зориглохгүй орхидог. Энийг бол би яг одоо хийе л гэж бодож байна.
-Киног бүтээхэд сайн зохиолоос гадна студи их чухал?
-Одоо би “MZ film” студи байгуулаад ажиллаж байна. Энэ кино бол студийн маань анхны бүтээл болно.

Эх сурвалж: Монголын нэг өдөр