UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ UNEN.BIZ

Монгол улсын гадаад валютын нөөц 300 сая доллар хүрэхгүй байна. Харин Ерөнхийлөгчийн швейцарь дахь дансанд 1,3 тэрбум доллар байна. “Улсаасаа баян Ерөнхийлөгч” гэж бичигдээд байгаагийн учир энэ юм шүү. О.Цолмонгийн дансны үлдэгдэл 1.3 тэрбум доллар-т хүрчээ. 2009.05.18 • 11:16 Сайн байцгаана уу? Монголчуудаа, Нутаг нэгт, цуст нэгт ард түмэн минь ээ Төөрөлдсөн хүү Сүрэнхор би хүний нутагт нуугдаж, зүдэрч яваа ч та бүхнийхээ амрыг эрж, энэ захидлыг тэрлэж байна. “Үйлдвэр худалдааны төрийн нарийн бичгийн дарга байсан Д.Сүрэнхор” гэхээр бүгд шахуу мэдэж байгаа байх. Зарим нь намайг шууд л луйварчин, хулгайчаар минь дуудаж байгааг ч төсөөлж байна. Миний талаар өчнөөн л бичиж, муу муухайгаар минь ханатал дуудсан болохоор нэр минь хүн бүрт муугаар танил болоо биз дээ. Гэхдээ мөн чанарыг минь хэн ч мэдэхгүй, таниагүй байгаа. Үнэндээ бол би өөрийгөө тийм ч хүнээ байчихсан, дүүрчихсэн амьтан гэж боддоггүй. Надад ичих нүүр, сэмрэх сэтгэл байдаг юм. Би эх орноосоо зугтан гарсан тэр өдрөөс хойш өнгөрүүлсөн амьдралаа бодон хичнээн их шаналж, эргэцүүлснийг хэн ч мэдэхгүй. Би буруутай. Би улсын мөнгөнд хуруугаа дүрж, муу хүмүүсийн хөөргөн үгэнд сагаж явсан буруутай. Би буруу хэргийнхээ зэмийг хүртэх ѐстой, түүнээс яагаад ч зайлж чадахгүй гэдгээ өдөр ирэх тусам мэдэрч, үйлийнхээ үрийг эдлэн шимширч суугаа цөхөрсөн эр хүн. Үйлдсэн хэргээ бусдад тохох, зайлсхийх гэсэндээ биш ард түмнээ сэрэмжлүүлэх, анхааруулах ѐстой юм байна гэдгээ ухамсарласны үндсэн дээр би энэ захиаг зүрхэлж бичлээ. Магадгүй энэ захиа та бүхэнд хүрч, сэрэмжлүүлж чадвал үйлдсэн нүгэл минь бага ч болтугай нимгэрч, үйлийн үр минь хөнгөрөх болвуу гэж бяцхан найдах юм. Ингээд хэлэх гээд байгаа зүйлдээ оръѐ. 1997 онд МАХН-ын дэргэдэх МАСЗХ-нд орсноор миний тамтай амьдрал эхлэсэн юм. Тэр жил бидний хэсэг сэхээтэн залуус нэгдэн энэ байгууллагыг байгуулж анхны ерөнхийлөгчөөр У.Хүрэлсүх ажилласан. Бид амихандаа улс төрийн карьер хийж, хожим төрийн өндөр албанд томилогдож, очих нууцхан хүсэл тээн цуглаж байсныг одоо нуух хэрэг байхгүй. Тэр цагт биднийг намын боссууд Н.Энхбаяр, Л.Энэбиш, А.Цанжид нар ч дэмжих нэрээр баахан хөөргөж, доргиодог байлаа. Бидний хүслийг тэнгэр бурхан сонссон аятай МАХН үнэмлэхүй ялалт авч манай холбооныхон бүгд шахуу албан тушаалд очсон. Би ҮХЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга болж, Н.Оюундарь Байгаль орчны яамны газрын дарга, Г.Шийлэгдамба аялал жуулчлалын газрын дарга, Я.Содбаатар ҮХ-ны дэд сайд, Б.Эрдэнэбат БХ-ын дэд сайд гэх зэргээр томилогдон огцом өндөр авсан даа, бид. Д.Бадраа агсан маань Санхүүгийн Зохицуулах хорооны дарга болсныг бүгд санаж байгаа. Бидний араас хожим олон залуучууд МАСЗХ-гоор дэмжүүлэн албан тушаалд орсон. Нэг ѐсондоо холбоо маань албан тушаал руу үсрэх банз болон хувирсан юм. Бусдын талаар ярих сонирхол алга. Өөрийгөө л голлоѐ доо. Үйлдвэр Худалдааны яамны төрийн нарийн бичгийн дарга болсноор өмнө маань маш их боломж нээгдэв. Бас маш их дарамт үүсэв. Ажлын талаар би яриагүй юм шүү. Залуу хүн бол ажилд нухлуулахаа юманд тооцохгүй ш дээ. Гол дарамт нь “албан тушаалын хаялга” гэж юмыг МАХН-ын удирдлагуудад, намайг төрийн нарийн бичгийн дарга болгосон хүмүүст байнга үзүүлж, ач санаж явах учиртай боллоо. Намын дарга, Ерөнхий сайд болсон Н.Энхбаярын зүгээс намайг төрийн нарийн бичгийн даргаар томилоход бол шууд мөнгө төгрөг нэхээгүй, шаардаагүй юм. “Боловсролтой, хэлтэй залуустаа итгэл хүлээлгэж байгаа юм шүү. Хичээж ажиллааарай” л гэж байсан. Харин Сү.Батболд, талийгаач “Монроимпекс”-ийн У.Уламбаяр, Д.Тэрбишдагва, У.Барсболд нар бол түүнд нилээдгүй мөнгө хаяж байж сайд болсон гэдэг яриа нам дотор явдаг байсан. Тэд бол угаасаа мөнгөтэй, намайг бодвол албан тушаалаараа мөнгө олоод сурчихсан хүмүүс байсан болохоор тоодоггүй байсан шиг байгаа юм. Харин өөрийн гэх дорвитой бизнесгүй миний мэт хүмүүст энэ нь нэг төрлийн дарамт, дөнгө болон хувирсан. 2 Засгийн газарт өндөр албан тушаал хашиж байсан бүх л хүмүүст ийм шаардлага тавигддаг байсан. “Ерөнхий сайд ийм тийм арга хэмжээг төдөн төгрөгөөр чамайг санхүүжүүл” гэлээ гээд нарийн бичгийн дарга, туслахууд нь хэлчихээд утсаа таслачихна. Тэгээд тэр мөнгийг нь олох гэж махтайгаа хатдаг байсан. Албаа аваад хоѐр сар хэртэй болсны дараачаас л ил дад янз бүрийн байдлаар мөнгө нэхэж эхэлсэн дээ. Ийм нөхцөлд арга буюу л авлига авах арга сүвэгчилж эхлэдэг юм билээ. Ингэж яваад л би хальтирчихсан юм. Намайг мөрийтэй тоглоомонд донтсондоо яамны хөрөнгөнөөс хулгайлсан гэх маягийн сурталчилгаа их явсан. Одоо хүн бүр итгэчихсэн биз дээ. Үнэн хэрэгтээ бол албан тушаалынхаа төлөө өгөх татварт л би маш их мөнгө төлсөн. Тэр үед У.Хүрэлсүхийн Н.Энхбаяртай муудалцсаны цаад шалтгаан нь ч энэ байсан. Өнгөн дээрээ Ерөнхий сайдын эхнэр О.Цолмонтой таараагүй энэ тэр гэж ярьдаг ч цаагуураа бол Н.Энхбаярт “татвар” төлөх сонирхолгүй байсан юм. Энэ талаар надтай ч санал солилцож байсан. Н.Энхбаярын цуглуулсан хөрөнгө бол тэр чигээрээ л ийм төрлийн татаас, бэлэг, хаялга, өргөл, хувь зэргээс бүрдсэн гэж хэлэхэд болно. Нөгөө нэг орлого нь хууль, шүүхийн хаалга татсан хүмүүсийн хэрэг. Шорон явах нь тодорхой болсон хүмүүсийг хэргээс чөлөөлөх нэрээр асар их мөнгө хийсэн дээ. Шударга бус байдал чинь нэг л өдөр бий болдоггүй. Алгуур идэж, уусгадаг юм байна даа гэж одоо л би ойлгож сууна. Тун ойрхноос харж байсан хүний хувьд хэлэхэд Н.Энхбаяр бол цадах, ханахыг мэдэхгүй хүн. Тэгсэн хирнээ гар нь тэнийнэ гэж байхгүй. Болж л өгвөл өөрөөсөө мөнгө гаргахгүй шийдчих гэсэн, аргалчих гэсэн, бусдаар төлүүлчих гэсэн нэг тийм хандлагатай, их хачин гэр бүл санагддаг юм. Сү.Батболд, Д.Тэрбишдагва ах нарыг юм л бол шаналгаж байхыг би мэддэг юм. Харин У.Барсболд бол нэхүүлэлгүй, өөрөө сайн дураараа байж байгаад л мөнгө аваачиж өгч долигонодог байсан. Н.Энхбаяр хэрэг нь дууссан гэж үзвэл жигтэйхэн ойр дотно байж, үй зайгүй явсан хүмүүсээ шууд л жийдэг. Ц.Түмэнгэрэлийн хэргийн дараа түүнийг танихаа болиод, юун хүн билээ? Гэж асуух маягтай болсныг бүгд санаж байгаа байх. Энэ л зангаас нь манай намынхан ихэд айж, жийрхдэг байсан. Яахав, энэ бол өнгөрсөн түүх. Одоо би ард түмэндээ дараах зүйлийг анхааруулъя, сэрэмжлүүлье гэж бодоод зориглон бичиж байна. Би хүний газар, нуугдаж, айж эмээж амьдардаг гэлээ ч мэдээллийн технологийн ачаар эх оронтойгоо байнгын холбоотой байж үргэлж мэдээ, сурагтай байдаг. 2009 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Бээжин лүү яаран ниссэн, энэ нь хадам эхийнхээ биеийн байдалд санаа зовсноос болсон гэсэн утгатай мэдээлэл гарч нилээдгүй шуугиулаад авсныг бүгд санаж байгаа байх гэж найдаж байна. Үнэн хэрэгтээ юу болсон юм бэ? гэдгийг би хэлэх гэсэн юм. Тэр өдрүүдэд Швейцарийн банкнуудын холбоо арилжааны банкнуудынхаа эхний улирлын тайланд үндэслэн олон улсад мөрдөгддөг журмын дагуу тэрбум доллараас дээш хадгаламж эзэмшдэг хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтыг гаргаж, зарлахаар бэлтгэсэн байсан байна. Тэд 2009 оны 4 дүгээр сарын 6-ны Даваа гаригт нийтэд зарлахаар төлөвлөж байсан юм байна. Уг жагсаалтын 16-д нь 1,3 тэрбум долларын хадгаламж эзэмшигч О.Цолмон, Монгол гэж дурдагдсан нь манай Ерөнхийлөгчийн гэр бүл юм. Н.Энхбаяр төлөөлөгчөөрөө дамжуулан уг жагсаалтаас эхнэрийнхээ нэрийг 6 сар болтол зарлахгүй байгаа ч гэж хүсэлт гаргасны дагуу Швейцарийн банкнуудын холбоо О.Цолмонгийн нэрийг зарлахаа түр азнаад байгаа юм байна. Харин ирэх 6 сарын дундуур зарлагдаж дараа нь Forbes сэтгүүл дээр тусгайлсан нийтлэл бичигднэ. Зарлахгүй бол Швейцарийн банкнуудын холбоо хуулийн дагуу хариуцлага хүлээх учраас яалт ч үгүй зарлах ажээ. Тэд үйлчлүүлэгчиддээ болох гэж байгаа үйл явдлын талаар тогтмол мэдээлэл өгдөг. Тэр хүрээнд О.Цолмонд мэдэгдсэн байна. Сонгууль дөхсөн үед энэ нь ямар осолтой мэдээлэл болохыг О.Цолмон ойлгож байсан ч банкинд нөлөөлж чадсангүй. 3 Иймд Н.Энхбаяр ямар ч байсан сонгууль өнгөртөл зарлуулахгүй байх хэрэгтэй гэж үзээд улсын Ерөнхийлөгчийн нэр барин, өөрийн биеэр очиж нөлөөлөхөөр Бээжин лүү яаран ниссэн нь тэр юм. Тэрээр Бээжин дэхь Swiss Credit банкны салбарт очин хүсэлтээ гаргаснаар ямар ч байсан эхний удаад зарлуулахгүй байж чадсан байна. Ингээд хадам эх өвдсөн тухай үлгэр үүсэж, анхаарал сарниулах үүднээс утга учиргүй шуугиан гаргасан бололтой юм. О.Цолмонгийн Швейцарийн Swiss Credit банкин дахь хадгаламжийн дансны дугаар SCB 45378MG80009L12. Дансны үлдэгдэл 1.3 тэрбум доллар (3 их наяд төгрөг буюу монгол улсын жилийн төсөв) гэдэг нь удахгүй зарлагдана. Тэр үед намайг худлаа хэлээгүй гэдгийг та бүхэн мэдэх болно. Энэ мөнгө бол миний дээр хэлсэнчлэн албан тушаал олгосныхоо шан харамж, авлигаас олсон, гэмт хэргээс чөлөөлснийхөө төлбөрт авсан, 2000 оноос хойш хураасан бүхий л хөрөнгө нь юм. Монгол улсын хуулийн дагуу Ерөнхийлөгчийн эхнэр ч гэсэн хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ Авлигатай тэмцэх газарт гаргах ѐстой. Гэтэл АТГ-ын вэб хуудаснаас О.Цолмонгийн мэдүүлгийг хайгаад олсонгүй. Тэгэхээр хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ гаргалгүй, хууль зөрчөөд суугаагийн цаад учир нь энэ хадгаламжтай л холбоотой. Хэрвээ худлаа мэдүүлбэл хуулийн хариуцлага хүлээх учраас Ерөнхийлөгч өөрийн эрх мэдлээр далайлган АТГ-ыг нам дарж байдаг бололтой юм. Интернетэд тавигдсан мэдээллүүдийг харж байхад өнөөдөр Монгол улсын гадаад валютын нөөц 300 сая доллар хүрэхгүй байна. Харин Ерөнхийлөгчийн швейцарь дахь дансанд 1,3 тэрбум доллар байна. “Улсаасаа баян Ерөнхийлөгч” гэж бичигдээд байгаагийн учир энэ юм шүү. Би Б.Болдсайхан эмчийн бичсэн “5 сарын 24″ өгүүллийг уншаад уйлсан. Бүр цурхиртал уйлсан. Н.Энхбаяр гэж хүний сувдаг сэтгэлийн золиосонд олон хүн өртсөний нэг би юм шүү. Ц.Түмэнгэрэл, Д.Бадраа, Ц.Чимэдцэрэн, У.Хүрэлсүх, Н.Дэмбэрэл гээд олон залуучууд энэ хүний балгаар өнөөдөр цааз авах нь авж, бусдад алагдах нь алагдаж, шоронд суух нь сууж, бууж өгөх нь өгсөн. Би 5 сарын 24 -нд Элбэгээ ялбал нутагтаа очно. Заавал очно. Би өөрийн биеэр хуулийн байгууллагад очин бүх үнэнийг ярина. Тэр цагт миний ард түмэнд намайг ууч сэтгэлээр тосох, өрөвч нүдээр харах орон зай үлдсэн байх болвуу гэж найдахдаа, шударга ѐсны төлөөх үйлст өөрийнхөө хувь нэмрийг оруулах гэхдээ үүнийг бичлээ. Ухаант ард түмэн минь өршөөн соѐрх! Уучил хүүгээ, эр нэг алддаг юм, эрэг нэг нурдаг юм. Монгол орноо үргэлж хайрлаж, сэтгэлдээн тээж явдаг өөдгүй муу Д.Сүрэнхор.

Монгол улсын гадаад валютын нөөц 300 сая доллар хүрэхгүй байна. Харин Ерөнхийлөгчийн швейцарь дахь дансанд 1,3 тэрбум доллар байна. “Улсаасаа баян Ерөнхийлөгч” гэж бичигдээд байгаагийн учир энэ юм шүү. О.Цолмонгийн дансны үлдэгдэл 1.3 тэрбум доллар-т хүрчээ. 2009.05.18 • 11:16 Сайн байцгаана уу? Монголчуудаа, Нутаг нэгт, цуст нэгт ард түмэн минь ээ Төөрөлдсөн хүү Сүрэнхор би хүний нутагт нуугдаж, зүдэрч яваа ч та бүхнийхээ амрыг эрж, энэ захидлыг тэрлэж байна. “Үйлдвэр худалдааны төрийн нарийн бичгийн дарга байсан Д.Сүрэнхор” гэхээр бүгд шахуу мэдэж байгаа байх. Зарим нь намайг шууд л луйварчин, хулгайчаар минь дуудаж байгааг ч төсөөлж байна. Миний талаар өчнөөн л бичиж, муу муухайгаар минь ханатал дуудсан болохоор нэр минь хүн бүрт муугаар танил болоо биз дээ. Гэхдээ мөн чанарыг минь хэн ч мэдэхгүй, таниагүй байгаа. Үнэндээ бол би өөрийгөө тийм ч хүнээ байчихсан, дүүрчихсэн амьтан гэж боддоггүй. Надад ичих нүүр, сэмрэх сэтгэл байдаг юм. Би эх орноосоо зугтан гарсан тэр өдрөөс хойш өнгөрүүлсөн амьдралаа бодон хичнээн их шаналж, эргэцүүлснийг хэн ч мэдэхгүй. Би буруутай. Би улсын мөнгөнд хуруугаа дүрж, муу хүмүүсийн хөөргөн үгэнд сагаж явсан буруутай. Би буруу хэргийнхээ зэмийг хүртэх ѐстой, түүнээс яагаад ч зайлж чадахгүй гэдгээ өдөр ирэх тусам мэдэрч, үйлийнхээ үрийг эдлэн шимширч суугаа цөхөрсөн эр хүн. Үйлдсэн хэргээ бусдад тохох, зайлсхийх гэсэндээ биш ард түмнээ сэрэмжлүүлэх, анхааруулах ѐстой юм байна гэдгээ ухамсарласны үндсэн дээр би энэ захиаг зүрхэлж бичлээ. Магадгүй энэ захиа та бүхэнд хүрч, сэрэмжлүүлж чадвал үйлдсэн нүгэл минь бага ч болтугай нимгэрч, үйлийн үр минь хөнгөрөх болвуу гэж бяцхан найдах юм. Ингээд хэлэх гээд байгаа зүйлдээ оръѐ. 1997 онд МАХН-ын дэргэдэх МАСЗХ-нд орсноор миний тамтай амьдрал эхлэсэн юм. Тэр жил бидний хэсэг сэхээтэн залуус нэгдэн энэ байгууллагыг байгуулж анхны ерөнхийлөгчөөр У.Хүрэлсүх ажилласан. Бид амихандаа улс төрийн карьер хийж, хожим төрийн өндөр албанд томилогдож, очих нууцхан хүсэл тээн цуглаж байсныг одоо нуух хэрэг байхгүй. Тэр цагт биднийг намын боссууд Н.Энхбаяр, Л.Энэбиш, А.Цанжид нар ч дэмжих нэрээр баахан хөөргөж, доргиодог байлаа. Бидний хүслийг тэнгэр бурхан сонссон аятай МАХН үнэмлэхүй ялалт авч манай холбооныхон бүгд шахуу албан тушаалд очсон. Би ҮХЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга болж, Н.Оюундарь Байгаль орчны яамны газрын дарга, Г.Шийлэгдамба аялал жуулчлалын газрын дарга, Я.Содбаатар ҮХ-ны дэд сайд, Б.Эрдэнэбат БХ-ын дэд сайд гэх зэргээр томилогдон огцом өндөр авсан даа, бид. Д.Бадраа агсан маань Санхүүгийн Зохицуулах хорооны дарга болсныг бүгд санаж байгаа. Бидний араас хожим олон залуучууд МАСЗХ-гоор дэмжүүлэн албан тушаалд орсон. Нэг ѐсондоо холбоо маань албан тушаал руу үсрэх банз болон хувирсан юм. Бусдын талаар ярих сонирхол алга. Өөрийгөө л голлоѐ доо. Үйлдвэр Худалдааны яамны төрийн нарийн бичгийн дарга болсноор өмнө маань маш их боломж нээгдэв. Бас маш их дарамт үүсэв. Ажлын талаар би яриагүй юм шүү. Залуу хүн бол ажилд нухлуулахаа юманд тооцохгүй ш дээ. Гол дарамт нь “албан тушаалын хаялга” гэж юмыг МАХН-ын удирдлагуудад, намайг төрийн нарийн бичгийн дарга болгосон хүмүүст байнга үзүүлж, ач санаж явах учиртай боллоо. Намын дарга, Ерөнхий сайд болсон Н.Энхбаярын зүгээс намайг төрийн нарийн бичгийн даргаар томилоход бол шууд мөнгө төгрөг нэхээгүй, шаардаагүй юм. “Боловсролтой, хэлтэй залуустаа итгэл хүлээлгэж байгаа юм шүү. Хичээж ажиллааарай” л гэж байсан. Харин Сү.Батболд, талийгаач “Монроимпекс”-ийн У.Уламбаяр, Д.Тэрбишдагва, У.Барсболд нар бол түүнд нилээдгүй мөнгө хаяж байж сайд болсон гэдэг яриа нам дотор явдаг байсан. Тэд бол угаасаа мөнгөтэй, намайг бодвол албан тушаалаараа мөнгө олоод сурчихсан хүмүүс байсан болохоор тоодоггүй байсан шиг байгаа юм. Харин өөрийн гэх дорвитой бизнесгүй миний мэт хүмүүст энэ нь нэг төрлийн дарамт, дөнгө болон хувирсан. 2 Засгийн газарт өндөр албан тушаал хашиж байсан бүх л хүмүүст ийм шаардлага тавигддаг байсан. “Ерөнхий сайд ийм тийм арга хэмжээг төдөн төгрөгөөр чамайг санхүүжүүл” гэлээ гээд нарийн бичгийн дарга, туслахууд нь хэлчихээд утсаа таслачихна. Тэгээд тэр мөнгийг нь олох гэж махтайгаа хатдаг байсан. Албаа аваад хоѐр сар хэртэй болсны дараачаас л ил дад янз бүрийн байдлаар мөнгө нэхэж эхэлсэн дээ. Ийм нөхцөлд арга буюу л авлига авах арга сүвэгчилж эхлэдэг юм билээ. Ингэж яваад л би хальтирчихсан юм. Намайг мөрийтэй тоглоомонд донтсондоо яамны хөрөнгөнөөс хулгайлсан гэх маягийн сурталчилгаа их явсан. Одоо хүн бүр итгэчихсэн биз дээ. Үнэн хэрэгтээ бол албан тушаалынхаа төлөө өгөх татварт л би маш их мөнгө төлсөн. Тэр үед У.Хүрэлсүхийн Н.Энхбаяртай муудалцсаны цаад шалтгаан нь ч энэ байсан. Өнгөн дээрээ Ерөнхий сайдын эхнэр О.Цолмонтой таараагүй энэ тэр гэж ярьдаг ч цаагуураа бол Н.Энхбаярт “татвар” төлөх сонирхолгүй байсан юм. Энэ талаар надтай ч санал солилцож байсан. Н.Энхбаярын цуглуулсан хөрөнгө бол тэр чигээрээ л ийм төрлийн татаас, бэлэг, хаялга, өргөл, хувь зэргээс бүрдсэн гэж хэлэхэд болно. Нөгөө нэг орлого нь хууль, шүүхийн хаалга татсан хүмүүсийн хэрэг. Шорон явах нь тодорхой болсон хүмүүсийг хэргээс чөлөөлөх нэрээр асар их мөнгө хийсэн дээ. Шударга бус байдал чинь нэг л өдөр бий болдоггүй. Алгуур идэж, уусгадаг юм байна даа гэж одоо л би ойлгож сууна. Тун ойрхноос харж байсан хүний хувьд хэлэхэд Н.Энхбаяр бол цадах, ханахыг мэдэхгүй хүн. Тэгсэн хирнээ гар нь тэнийнэ гэж байхгүй. Болж л өгвөл өөрөөсөө мөнгө гаргахгүй шийдчих гэсэн, аргалчих гэсэн, бусдаар төлүүлчих гэсэн нэг тийм хандлагатай, их хачин гэр бүл санагддаг юм. Сү.Батболд, Д.Тэрбишдагва ах нарыг юм л бол шаналгаж байхыг би мэддэг юм. Харин У.Барсболд бол нэхүүлэлгүй, өөрөө сайн дураараа байж байгаад л мөнгө аваачиж өгч долигонодог байсан. Н.Энхбаяр хэрэг нь дууссан гэж үзвэл жигтэйхэн ойр дотно байж, үй зайгүй явсан хүмүүсээ шууд л жийдэг. Ц.Түмэнгэрэлийн хэргийн дараа түүнийг танихаа болиод, юун хүн билээ? Гэж асуух маягтай болсныг бүгд санаж байгаа байх. Энэ л зангаас нь манай намынхан ихэд айж, жийрхдэг байсан. Яахав, энэ бол өнгөрсөн түүх. Одоо би ард түмэндээ дараах зүйлийг анхааруулъя, сэрэмжлүүлье гэж бодоод зориглон бичиж байна. Би хүний газар, нуугдаж, айж эмээж амьдардаг гэлээ ч мэдээллийн технологийн ачаар эх оронтойгоо байнгын холбоотой байж үргэлж мэдээ, сурагтай байдаг. 2009 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Бээжин лүү яаран ниссэн, энэ нь хадам эхийнхээ биеийн байдалд санаа зовсноос болсон гэсэн утгатай мэдээлэл гарч нилээдгүй шуугиулаад авсныг бүгд санаж байгаа байх гэж найдаж байна. Үнэн хэрэгтээ юу болсон юм бэ? гэдгийг би хэлэх гэсэн юм. Тэр өдрүүдэд Швейцарийн банкнуудын холбоо арилжааны банкнуудынхаа эхний улирлын тайланд үндэслэн олон улсад мөрдөгддөг журмын дагуу тэрбум доллараас дээш хадгаламж эзэмшдэг хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтыг гаргаж, зарлахаар бэлтгэсэн байсан байна. Тэд 2009 оны 4 дүгээр сарын 6-ны Даваа гаригт нийтэд зарлахаар төлөвлөж байсан юм байна. Уг жагсаалтын 16-д нь 1,3 тэрбум долларын хадгаламж эзэмшигч О.Цолмон, Монгол гэж дурдагдсан нь манай Ерөнхийлөгчийн гэр бүл юм. Н.Энхбаяр төлөөлөгчөөрөө дамжуулан уг жагсаалтаас эхнэрийнхээ нэрийг 6 сар болтол зарлахгүй байгаа ч гэж хүсэлт гаргасны дагуу Швейцарийн банкнуудын холбоо О.Цолмонгийн нэрийг зарлахаа түр азнаад байгаа юм байна. Харин ирэх 6 сарын дундуур зарлагдаж дараа нь Forbes сэтгүүл дээр тусгайлсан нийтлэл бичигднэ. Зарлахгүй бол Швейцарийн банкнуудын холбоо хуулийн дагуу хариуцлага хүлээх учраас яалт ч үгүй зарлах ажээ. Тэд үйлчлүүлэгчиддээ болох гэж байгаа үйл явдлын талаар тогтмол мэдээлэл өгдөг. Тэр хүрээнд О.Цолмонд мэдэгдсэн байна. Сонгууль дөхсөн үед энэ нь ямар осолтой мэдээлэл болохыг О.Цолмон ойлгож байсан ч банкинд нөлөөлж чадсангүй. 3 Иймд Н.Энхбаяр ямар ч байсан сонгууль өнгөртөл зарлуулахгүй байх хэрэгтэй гэж үзээд улсын Ерөнхийлөгчийн нэр барин, өөрийн биеэр очиж нөлөөлөхөөр Бээжин лүү яаран ниссэн нь тэр юм. Тэрээр Бээжин дэхь Swiss Credit банкны салбарт очин хүсэлтээ гаргаснаар ямар ч байсан эхний удаад зарлуулахгүй байж чадсан байна. Ингээд хадам эх өвдсөн тухай үлгэр үүсэж, анхаарал сарниулах үүднээс утга учиргүй шуугиан гаргасан бололтой юм. О.Цолмонгийн Швейцарийн Swiss Credit банкин дахь хадгаламжийн дансны дугаар SCB 45378MG80009L12. Дансны үлдэгдэл 1.3 тэрбум доллар (3 их наяд төгрөг буюу монгол улсын жилийн төсөв) гэдэг нь удахгүй зарлагдана. Тэр үед намайг худлаа хэлээгүй гэдгийг та бүхэн мэдэх болно. Энэ мөнгө бол миний дээр хэлсэнчлэн албан тушаал олгосныхоо шан харамж, авлигаас олсон, гэмт хэргээс чөлөөлснийхөө төлбөрт авсан, 2000 оноос хойш хураасан бүхий л хөрөнгө нь юм. Монгол улсын хуулийн дагуу Ерөнхийлөгчийн эхнэр ч гэсэн хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ Авлигатай тэмцэх газарт гаргах ѐстой. Гэтэл АТГ-ын вэб хуудаснаас О.Цолмонгийн мэдүүлгийг хайгаад олсонгүй. Тэгэхээр хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ гаргалгүй, хууль зөрчөөд суугаагийн цаад учир нь энэ хадгаламжтай л холбоотой. Хэрвээ худлаа мэдүүлбэл хуулийн хариуцлага хүлээх учраас Ерөнхийлөгч өөрийн эрх мэдлээр далайлган АТГ-ыг нам дарж байдаг бололтой юм. Интернетэд тавигдсан мэдээллүүдийг харж байхад өнөөдөр Монгол улсын гадаад валютын нөөц 300 сая доллар хүрэхгүй байна. Харин Ерөнхийлөгчийн швейцарь дахь дансанд 1,3 тэрбум доллар байна. “Улсаасаа баян Ерөнхийлөгч” гэж бичигдээд байгаагийн учир энэ юм шүү. Би Б.Болдсайхан эмчийн бичсэн “5 сарын 24″ өгүүллийг уншаад уйлсан. Бүр цурхиртал уйлсан. Н.Энхбаяр гэж хүний сувдаг сэтгэлийн золиосонд олон хүн өртсөний нэг би юм шүү. Ц.Түмэнгэрэл, Д.Бадраа, Ц.Чимэдцэрэн, У.Хүрэлсүх, Н.Дэмбэрэл гээд олон залуучууд энэ хүний балгаар өнөөдөр цааз авах нь авж, бусдад алагдах нь алагдаж, шоронд суух нь сууж, бууж өгөх нь өгсөн. Би 5 сарын 24 -нд Элбэгээ ялбал нутагтаа очно. Заавал очно. Би өөрийн биеэр хуулийн байгууллагад очин бүх үнэнийг ярина. Тэр цагт миний ард түмэнд намайг ууч сэтгэлээр тосох, өрөвч нүдээр харах орон зай үлдсэн байх болвуу гэж найдахдаа, шударга ѐсны төлөөх үйлст өөрийнхөө хувь нэмрийг оруулах гэхдээ үүнийг бичлээ. Ухаант ард түмэн минь өршөөн соѐрх! Уучил хүүгээ, эр нэг алддаг юм, эрэг нэг нурдаг юм. Монгол орноо үргэлж хайрлаж, сэтгэлдээн тээж явдаг өөдгүй муу Д.Сүрэнхор. 2009 оны 5 дугаар сарын 15

ugasa purevsuren jinhene teneg archaagui bogsooroo hooloo olj iddeg huuhen l de...ene uildliinhee hariug l avsan bna..mongoloor uuniig XOXIHO gedgiin.. he he he

bitgii tseverle tegj dooshoo orohgui shuu,ugaasaa naad gichii chin hurteh estoi um aa hurtsen

Anhaaruulga!!! Ene Fucknews ulaan tsaim Huldvv Enhbayriin tald baih ymaa te.Hen ch itgemeergvi buun surtalchilgaa hiisnee bas sanal asuulga ywuulj bn ch geh shig.Tegsee sanal asuulgiinhaa dvngiin talaar bichsenee door ni setgegdel bichih bolomjgvi bdag naatsan ain.Ard tvmniig uursdiinhuu mal setgvvlch nar shig teneg gej itgedeg bololtoi gah gah Fuckuud za ta nar bol....

al boov

zail

ardchilsan nam mandtugai

manaihan bvvr davartsan shaasan.muu golgiig gantsad heden sar suulgahgvi,emegtei hvniig yasan ch bsan gsen hevtert ortol ni zodno gsen chin yu gsen vgiin pizda,morooroo salna l biz tohirohgvi bol

Пүүжээ даанч их далжиганаад, олддоггүй юм олчихсон юм шиг байсымаа. Угаасаа 2-лаа явдалтай, хэн хэн нь буруу дуулахгүй л бол буцдаггүй хүмүүс яаж ч таарах вэ дээ. Анхнаасаа л бие биенээ араар нь тавиад л байсан шдээ. Пүүжээ Сингад янхандаад л, Цэгцээ энд янхан хусаад л байсан шдээ, яаааг таарсан 2 таар шуудайнууд хэнийгээ ч хэлээд хэрэггүй

ter zaluu ch tanhai humuujilgui zaluu, za purevsuren ch ootei bishdee heendee ch bii goondoo ch bii gedeg shig,2taarsan dugui nuud hereg tarij yabaa ni ter.

Ï¿¿æýý áóðóóòàé áàéñàí ÷,òýð ìóó íîâø õ¿í çîäîõ ÿìàð ýðõòýé þì áý õýðãèéí øàëãóóëààä ÿëëàõ õýðýãòýé ,

sain yabj baigaa negendee ataaraxsandaa xumuus xelexgui muugaar n xelex uym saixan torson n purebsurengiin buruu uym uu xunii xartsiig bulaaj baigaa uymaara gaixuulan gunxaj yabax n emegtei xunii baxarxal bus uu xund yaj yabj xooloo olj id gesen zam baidag uym ,ta ooroo l bogsoo zaraagui bol ter busgui yaj xooloo olj idex n tanid xamaagui bus uu xunii ooriin gesn nuust xend cn ul oilgogdox negen dald ooriigoo ooroo udirdan zaxircn yabj cnadax dotood setgel baidag uym teriigee zoxistuulan ooriigoo udirdan yabaa negen abyaslag sergelen busgui l gej bodoj baina daa bi ooroo emegtei xun bolxoor busgui xuniig yamar negen baidlaar doromjlon baigaa xuniig uzen yaddag tanii ur xuuxed cn bai ax duus egnc xen bolobcn tesn saixan yabaa xun baixgui l baigaa bizdee puje cnamd sain saixaniig xuse xenii cn omno buu obdog sohor urasnaa

hichneen ali alind ni buruu bla ch emegtei huniig hewtert ortol ni garh hurch chadaj bga nowsh bol hun bish. Huuhenuudee ter teneg zaluugaas hol yawaarai.

Хүүхдийн нулимас үзэхээр тэгдэг юм, 2уулаа хохино Пуужээ одоо болиод тогтсон амьдралдаа болвол таарна, Хүний мөнгө харж хүний нулимас асгаруулсан хүн өөдөлдөггүй үхэхдээ чмуугаа үздэг юм

Чи Пүрэвсүрэнг бөгсөөрөө хоол олж идсэн гэж хаанаас дуулсан новш вэ харин ч монголын эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл болсон хацар гоо охин чи ингэж чадахгүйдээ атаархаж байна уу

Шоронд хоричихгүй яасан юм эмэгтэй хүнд гар хүрдэг ямар олигтой эр байв гэж дээ, Пүрэвсурэн гээд байгаа топ модел ухаантай хэлбэр галбиргүй өндөр дүрснүүд одоо болимоор юугаа хийж эхнэрээс салгаж суусан юм Эхнэрээ хаясан ямар л олигтой эр байв гэж

Монголын хацар гоо гэчихжээ Монгол эмэгтэйчүүдийн нэрийг дэндүү гутаасан эмэгтэй Гэхдээ гоё бүсгүй боловч сайн сайхан Монгол эмэгтэйчүүдийг түүнтэй зүйрлүүлж болохгүй

t1 yankhan. nogoohon t1 iljig. taarsan duguinuud

Ene hatsar goo geed baigaa ni naiz ni ym baihdaa arai ch bish baihaa Hatsar goo ohid mongold olon bii. Hatsar goo gedgiig neg mongotei erinn door hewtej Top bolohiig heldeggui ymaa

TENEG L N DAA

Eruundee sahal shig ym tawichihaad ymaa ymuu haashaa ym. Taarsan ch hos boldoo huurhii amitad. Emegtei hun baij emegtei hunii zowlon oilgohgui salgaj suugaad baihdaa yahaw dee. Ter emegtei sain hun baijdee Puujeetei heruul hiilgui huuhdee bodood saljdee huurhii

yadiim be hu sain awgaig sard ni neg gej vg bdag yum orgvi murgvi vndeslelgvi vgiig uwgud deedes vldeehgvi ni lawtai durgvi hurgeed bwal dahiad neg tashichih hugshuun

ene deer setgegdel uldeesen humuus ch oorsdiigoo bodoj uzeesee!!! mongotei n mongoor buhniig zahirah geel mongogui n mongonii toloo yu ch bsan hiih l tsag ue boltson b shdee! end hen buruutai yum bee! ta nar d ch gsn iim ue tohioldoh bh, ter ued chin humuus iimerhuu maygaar oorsdiig chin helvel yahuu ? hetsuu l bh bhdaa... mglchuudaa ta nar ymar sonin humuus vee ,,, ev negdel gej bna uu ta nart...

ugaasaa er hun toos shoroo tsewerleh ajil hiij ogt bolohgvi unu ertnii tuuhend tiim yum bgaagvi harin ch ter zaluud gej helhed sadar emiig sain balba! bolohgvi bol gar huliig ni hugalaad sain hashiraa hugsuun yug ni hairladag yum ymara ongon bish yanhan yum chine

ээ тэгээд яах гэж ийм муухай хүн сонгсон юм бэ яавал ч яадагын гэсэн мөнгөөр бүгдийг шийдэх гэсэн тэнэг юм нар одоо ч гэсэн харал даа мөнгөөр л шийдэнэ ш дээ

хөөрхөн хүүхэний балаг их гэж хөөрхөн гое биеэ хөөрхөн гое царайгаа зөв бахархмаар яриж хэлүүлэхгүй даан ч дээ мөнгөө гэж

j chi tumni tanil bj ter nylx xuuxedees salgaad xamt amdirsan ni unen bizdee tegeed emegtei xuni myndsan uxaan gargaad uxaalag avch ybj chadsguie shuu ter zaluu ch gesen nylx uree xairlsan xania xayad yvj bdag yg taarchixsan 2 fizdani al bomboonuud shuu dee urin zaya gomdoosonixoo gorig avch bn gaa ni ene dee xo xa xa xa xa xa xa shivshigee delgesen icheddegguie muusain xun xognuud

11 horoololiin tend barilgiin tend ajil hiigeed bh shig bsan sh d...arai yum tseverleegui bhaa...tosgo zooj bsan bh

PUUJEE MONGONOOS BOLJ UHII SHUU

zavaan novshiig tiim hungun yallaad bhdaa shorond hiij bandi bolgohgui.... huuliinhan ugaasaa l ulaan avilgalchid sh dee, enhbayariin doodohuud bugd avilgalchid, luivarchid, hulgaichuud, aluurchid... enhbayar bgaa tsagt mongol uls hezee ch hugjihgui...

Çàâõàé Àâèëãà÷ 2íèéëýýýä àéë áîëîõã¿é ø¿¿ äýý

ýíý ýð ÷ ãýñýí ¸ñ æóäàãòàé áàéõ õýðýãòýé Ýìèéí áóçàð ýðä, Ýðèéí áóçàð ¿ðä ãýäýã þì Ýð õ¿ì¿¿ñ ñàäàðëàâàë ¿ð óäàì ¿ð õîé÷ ¿å ñóéðíý. Àëü àëü íü æóäàãòàé áàéæ çºâ õ¿ì¿¿ñýý îëæ ñàéõàí Ǻâ àìüäàðöãààâàë òààðíà

puujeee neeree unen yanxan shd

Yooy mongoliin hamgiin saihan huuhen gechihjee Tsarai saihantai ch hiimel bietei l huuhen baina leesht laitai namhan. Mongold Purewsuren ene topuudiig yaj shalgaruulsan ym gemeer goy ohid saihan ehneruud ih baidag shdee jinhene saihan mongoliin hatsar goo gemeer. Mongoliin hamgiin saihan geed mongol huuhnuudiig denduu gutaaj baina shuu

Paah mongoliin hamgiin saihan gesen baih ym zaawal mungutei eriin door hewtwel Mongoliin hamgiin saihan huuhen boloh uu tegeed Zugeer l jinhene saihan huuhnuudee shalgaruulaldaa saihan uursdiin hucheer mungu olj ner aldart hureegui saihan huuhnuud olon l bii shd

Ï¿ðýâñ¿ðýí ýíý îëîí õ¿ì¿¿ñèéí ø¿¿ìæëýëèéã îéëãîîä òîìîîæèæ óõààæààñàé.Ýð÷¿¿ä ìîíãîëûí ñàéõàí á¿ñã¿é÷¿¿äýý òà íàð øèã õ¿¿õí¿¿äýýñ áîëîîä íýð õ¿íäã¿é áîëãîæ áàéíà. Èõýíõ ãàéõàìøèãòàé ýð÷¿¿äèéí àðä ãîëöóó ýìýãòýé õ¿ì¿¿ñ ë áàéäàã. Ñàéí ñàéõàí íýð àëäàðòàé õ¿ì¿¿æèëòýé óõààëàã ãýãäýõ ýð÷¿¿äèéí àðä ãîëöóó ãàéõàìøèãòàé á¿ñã¿é÷¿¿ä ë áàéäàã þì.

sain zodood uguhgui 2iih hoorond gar hureed shal demii shal uhaag ajil avch baihgui yu. harin tegsnees sain gegch ni zodood hul gariig ni huglaad uguh baisan yum. tegeed heden jil avaad sanaa amar aaviind hevtej baihgui yu.

he he segsiitel zodoldoh ch bas saihan shuu.bi gehdee tegj uzeegui ldee.purevsurengiin kinond togolj bgaa n zugeer.gewch kinonii utga sonin

erliin Erdenebatiin huu shig hachin tsaraitai l yum bn sh de. yund ni boldiin Puujee. teneg dugui nud ni zohiogui gej.....harvaas huligaan zerleg tsaraitai ...

puujee uuruu joohon mungu haraad bh shig joohon ediin shunaltai. Zugeer l neg yaduu zaluutai suugaad nuhuruu tejeegeech dee. ayandaa bolno. bayan uvgunuudiin gar damjihaa bolimoor yum. hairan biye haa.

Taarsan 2 sda

he he

engiin neg emegtei nohortoi zoduulaad shvvh tsagdaa ni hvleej awdaggvi harin joohn nertei sanaatai baychuudiin huuhed boloor shalgasan bolool yawuulchihdag baychuudiin zerleg mongonoos oor yum medehgvi nowshnuudiig hvndhen yal ogoph heregtei pvvchee chi neg erh medeltei nohortoi neg untchiaach tegwel naad nowshiig chini hashragaad ogiishdee er ni bol manaid bayan hvn yuch hiisen hariultslag hvleedeggvi yaduu hvn 1000togrog hul hiij awahad shorond ordog iim zambaraagvi bolchihson enhbayariin moldoo hiisen tom gawya

Hatsar goo gedgiig neg mongotei erinn door hewtej Top bolohiig heldeggui ymaa

nuhuriin adilhan zodoh hun oldoh biz dee !!!

2teneg.2ulaa taarsan dontonguudshdee

ediin shunaltai hyyhen yum daa odoo neree bodood gaigyi yum olj aval da ehnerees ni salgaj hynii yriig onchryylne gedeg ch sain zuil bish de ene chin bas l nygel hynii az jargaliig bulaagaad ooroo jargaltai amidrana gedeg bol dendyy aminchhan oodgy hynii hiideg ajil

AJILIIG NI HIILGE LDEE barij vaachaad

YOOY BOLILDOO ENE MONGOLCHUUD ODOO. HEVTERT ORTOL NI EMEGTEI HUN ZODSON BHAD IIM YAL UGUUD TENEGTEED BHIIN. END BOL YADAJ 3 JIL SHOROND YAVDIIMDAA. TEGEED NAAD YALIIG CHIN UNSHAAD YU GEJ OILGOHUU MONGOLD BGAA HUUHNUUD HEVTERT ORTLOO ZODUULSAN CH HOHIROOD HOTSROHNEE. TENEG DAMPUU ULS DAMPUURVAL TAARNA. ERCHUUD NI GEJ MUU BUHNEER DUURSEN UUDGUI HUMUUS BOLJ BGAA YUM BN DA, HELEH CH UG ALGA

hehe...hezeenii mongolchuud udur n tsusaa gartal zodoldoj shunu n hulsuu gartal tewreltsdeg gedeg biz de bas ehner eljeg 2iin toosiin jildee 1 guwuj bai geed unen ugnuud ba shd...

za zailaa

za zailaa

araichdee ter nohor ni hun yumuu araatan yumuu

hehe neeree tiin shuu manai naiz muunuutei yvj bsiin naad tsegtsee chine tgesen mutluu muunuugiin naizuudruu yridag l gar daa

zoduulah no zov. ooroo l bolohgui baisan biz. zugeer bh-d hun yu gej uurlah yum be!!

Хичнээн ч хүний доор хэвтэж шаалгуулсан юм бол бүү мэд

gichii ene 1 yum chini bur gudas bolj duusch bgan bnal

shal hudlaa medee bnuu.Ene shal teneg site yumaa SDA!

mongoliin huuli ch dee hoorhii!!!!!!!!!!!! hen ch yamar hereg hiij bsan zugeer garch bolomjtoi tiim l huuli shdee!!!!!!!!!! shuugchid,prokuror ni ch taarchihsan amitad!!!!!!!! yaaj oodlono doo mongol uls

MAXH iihan soliorch duuslaa, egduutsen huleen avah

zoduulaad l hamt bgad bdag ain laitai ym bish uu. 1 udaa gar hurheer n uuchil 2 bol dahin uuchil. Harin 3 bol ugui gej heleed haalga haagaad ter chigeerei oortoo itgel togs yawah heregtei sh dee. ter uneheer hairtai bol uuchilalt guigaad irtel n bh heregtei olon udaa uuchilal guisniihan daraa neg udaa l bolomj olgo Purewsuren busgui mini

Pvrewsvren chi shvv chi goeliin daashinz gedeg kino deer toglohdoo tsoglog bsan shv .pvvjee chi odbayartai l suuchihgui yuda

he he mongotei bayan humuust setgel aldraval amia ch aldana shuu dee hoo

hahaha hogiin hogiin yum bichehiimaa.ene purevsurengees oor em huistei hun bdaggui umuu haashaa um be?zoduulaal biz.baingal ene tom hamartai har huuhnii tuhai bichij bhiin.tegtel n uuriig n hurgeed,nogoo har yum n ch ter iim boltol n zodoj bnaa gedeg uhamsar humuujliin asar doroi,sul humuus gedgeel batalj bna daa.ter top geed bdag yanhnuud n ene har huuhendee baga jombogotoj bai gej zahimaar yum

piz

hehe hooson tolgoinuud, hichneen mungutei bsan ch tolgoi ni hooson bol uhehdee ch dunhuugeeree duusna sh dee, ter huuhen ch yahav busadiin l adil yanhan harin ter zaluu tenegtej iim huuhen songood bhdaa yahav dee. shan daruuhan good girl songohgui erguu huur daraa ni tolgoigoo shaanal daa, yanz buriin boov orj bsn nuhriig dahij bi l lav shaaj chadahgui harin teneg zaluu shaadag ym bn l daa, zailuul.uur shan zaluuhan ongon ohid mgld zunduu shd haha

tusgai uilchilgeee uzuulne nadruu utasdaarai. zaluusaa 99146811 91011012 88011446 Tsede

yahaaraa ayataihan huuhnuud ni iim teneg yumnuudtai uchirdag baina aa. odoo ya gehev hunii ereen dotroo mogoin ereen fadnaa gej ug baidag biz dee. hunee zov tanij bai huuhnuudee

purevsuren azgui gichii yuma odoo buur umhii nuh bolj duuslaa nuguu kinon deer gardag MILLINA huuhen shig bolj bgan bna l da Nuguu Tesegtsee ni duursen teneg boojgoi yuma hed shaaj bgaal hayan biz suuj muuj tenegtej bgad uuruu buruutaj bhgui yu durlaj tenegtee biz de odoo naana puujee chine jinhene nuh bolson gej helehed erchuud neeh zuruhguil bh tiim biz de nadad purevsurengiin daramiin teaatriin uruund shaaltsaj bga utsan deer bichsen bichleg bj l bna ter ued zugeer ene zaluutaigaa bsan uguig medehgui uzehiig hussen hun bval 001821046957614 msg bich holbogd bi ugii copy

Mongoliin saihan zaluusaa ta nar chine hvnvv adguusuu.hvnd chine heleh vg helehgvi vg gej baidag yum.oligtoi vayj baigaa negniigee eldev busaar ni muulj yanhan gichiigeer ni duudaad.Ichehgvi baina uu.Ta nart yamarch medleg bolovsrol alga uu ooroo oorsdiigoo yamar hvn be gedegee l haruulj baina.Hvnd uram hairlaj dem demendee dees herchimdee gedeg shig yaagaad boldoggvi yum .Ta nar chine EH hvnees torj mendleegvi gejvv.Archaagvi teneg zangaa haruulj baihaar tolgoindoo olon zvil hiij suugaach.Bichsen zvilvvdiig unshij baih ved vneheer ih gutarch baina.iim bolohoor manai uls yyaj hogjih ve dee.hvnii zovlon deer jargaj bahaa hanaj baidag uhamsriin doroitold baina daa.ter negen bvsgvi ta nart yamar gem hiisen yum.Oorsdiigoo orond ni taviad vz dee.Manai mongoliin zaluus arai l uhamsartai bilgvi dee.Ta nartaa amjilt hvsie......

hun zodno gj u bhiin be teneg tengiin teneg heleh ug algaa eejiigee egchiigee zodoj baatai adil bor togrog hund oldog um bitgii sag............teneg zaluu bna

ta nar tiim hirgui sain humuus yumuu mongoliin teneg arilsan dotortoi zaluuchuudaa joohon ch gesen emegtei huniig hundelj suraachee muusain malnuudaa yu ch helsen oilgohgui howshnuud yumaa ta nariig iim sul doroi bhad mongoliin ohiduud gadaad saihan zaluuchuudtai suugaad bgaa ni buruu bish bh gj minii huwid oilgoj bna buduun guzeegee unjuulsan mongotei tsarailj yawdgaa bolimoor yum mongo bsaN CH TA NART SETGEL GJ ALGA BOLJ.......

uhjiisen sejgin nudtei zaluu ugaasa unen teneg gar teruugere baharhaad yavdag gesn shuu

mongol zaluuuchuuud zail!!! shal olon matar umnuuud!!! unen ugly tgd lazy, stingy! gosh, alll disgutsting habits!!!! they have all of them!!!! damn, mongolians girls are sooo unluckyyyy

huue Tsegtseeg maani bur dooshoo hiichih ym bna l daa kkkkkkkk uchir utgiin medej bj iimee tiimee ym bichij bai l daa Puujee chin uuruu odoo boltol Tsegtseeruu yriad uulzay uchiray gd bdag sh dee yanaa mongolchuudaa unenii tald l bai l daa Nud unen chih hudal shuu dee

Chris Browndsan bnshd hahha

huue eee puujee yasiin be tsegtseegiin huuchin ehner mandhai gedeg huuhen chine l harin myngan bayrtai yvj bgaashdee bairaa surgaltiin tulburuu tulvvldeg gej bgaa mandhai geed unjuu hamartai undur shar jargalan hothond amidardag huuhen bgaa daaa odoo ch hun bolgon meddeg bizdee

naad 2 chin 2laa ynhanshdee ugaasa tiiim biz deee bi medneeeeeeeeeeeeeee

ugaaasaaa er ni huiten t1 zaluuuushdeee

ene tsegtseeeg ni balbaad alchmaaar muuu pizda shuuu

emegtei hiniig zodood yu ch helehev dee

tsegtsbaataraa chi dahin emegtei hund gar hursen bhin bol my gart uhne gej medeerei okla

ymar heshuu horwo we mungtei n erhe edelj mungguin guilgachin boloh yumda ene zasag tur arga hemje awmaar yum mu nowshiin zaluug jorlon tsewerluulel taarn baliar nowsh we emegtei hund gar hureed emegtei hunees yuruugi yumshig

zaas shal teneg yumaa puujeeg xen goy huuhen gehiin yongos shig tom banzan bogstei l yum bn l sh d.argagui dee heden ch eriin door orloo do hoorhii!

ï¿¿æýýã õýí ÷ õàðñàí ñàéõàí õ¿¿õýí ãýæ õýëýõýýðã¿é õ¿¿õýí áàéíàëýý ò¿ ãýýð ë äàæã¿é ãàðäàã áîëîõîîñ ¸ñòîé îíöã¿é õ¿¿õýí áàéíàëýý

jinhene mongol emegtei chi shu

pvvjee amjilt

pvvjee saihan hvvhen shdee mongoliin tsarai zvs bolj l bgaa ymarch bsan pvvjee engeree bitii syl taviarai ok amjilt hvsii

ZODUULAD ONGORSON N AZ GEJ BODOO OOROO ZAVHAIRJ YAVJ BAIJ ZODUULCHAD.OOROO UNASAN HUUHED UILDGUISHDE PUUJEE

emegteı hunees torooguı ym shıg zewuun nowsh ymaa tsegtsee chı.yaj chadaj bn u emegteı hund gar hurj erıın muu emd byraa gargana gegcheer archaguı tawıas we chı

za yahavde tegj l bg lde hvn yum chini aldaj l tara tehde zov yuaarai pvvjee

намхан нуруутай , хамгийн гол нь майга хөлтэй, хиймэл хөх, бөгстэй тэгээд дээрээс нь хамар гэж авах юмгүй, уруул нь бас хиймэл, монголчууд минь дээ хүнээ зөв таниж байл даа, сайн хар л даа.

EO BUGD L PUUJEEG MUULAH YUM TA NARIIG YASIIN HUN MUULAH OWCHINTEI HUMUUS YUMUU ER N ERCHUUD ZAWHAIRAAD HUUHENUUD ZAWHAIRCH BOLDOGGUI YUMUU YADGIIN ZALUU NASAN DEER YWAH L HEREGTEI SHDEE ZAWHAIRAAD L GEED L SONIN GARUUD WE YMAR TA NARIIN DOODOHOOR CHIN YWAAD BUHIMDUULAAD BGAA YUMUU OOROO MEDEJ BGAA BIZ TA NART YMAR HAMAA BNAA TERNII OROND OOR YUMAND BUHIMD ZA

er ni ta nar puujeed ataarhahaa boliochee muu zuilig ni davuu bicheh yum sain zuilig ni bichij boldoggui yumuu hashaa yum buu ataarha za yu?

hohi ni pvvjee ch ovoo hvvhen dee hvn bvr l medne eeeeeeeeee bolj ingeed ungursun ni az

ene bol tvr zuuriin zovlon pvvjee amjilt

YASAN ZEWVVN GOLOG VE ENE MUU ZALUU CHIN END BICHJ BGA SHEESNVVD CH GSN TA NAR PVVJEEG YNHANDAJ YVSNIIG HAANA HARTSIIN CHATSGANUUDA TA NARIIN AMIDRAL JINHENE HOMORSON TOGOO SHG BNDA HARJ BGARA TER TSAGT AMIDRAL OORSDOD CHIN HOHICHINO GJ HELEH BOLNOOOOOOOOOOOOOOO

hi puje mini gantsaaraa l yav l daa iim goe saihan huuhen baij bitgii hund zoduulaad baigaach

puujee yg unendee daruuhan tsaraitai ih ailgui ymarch hunii umnu ochood yuch helj sursan avj chaddag emegtei bololtoo goo saihnii mes zasal hiilgeed bur goe bolson bnlee tsaashdaa amjilt uuriig zovoor avch emegtei hunii bardam zangaarai yvbal amjiltaasaa iluu hundlel ih huleeh boluu

tcegtcee pvvjee hoyor hoyulaa yanhan shdee gehdee pvvvjee ni arai dendvv shvvvvvvvvvvvv muu aalzaa

puujee yamar buruutai yum be uuruu l guij bj suugaa biz puujee bitgii buuj uguurei ch shuu amjilt

puujeeg muulsan hun baival ter hun mongol hun bish

ene TSEGTSBAATAR emegte hun zodhoo boliosoi !!! urd ni bas huuchin ehneree dandaa zodoj uuruu uur ohid huuhnuudtee yavalddag iig tsegtseeg tanih hun buhen medeh baih, meddeggui neg ni medeerei ...

end ernu ikhenkh comment uud puujeeg muulsan baina ene zaluugiinh ni muu muuhaig heleech! ene zaluu ni medleggui, archaagui, huvia hicheesen uuriiguu ikh umand bodson huuhen zodohoos uur yu ch hiij chadahgui hugiin zaluu shd ,uuriinhuu huch hudulmuruur hoolniihoo mungiig ch olj chadah chadvargui huurhii negen ...

ene bol unen biz dee. tegeed ch hun zodson hun huuliin hariustlaga huleedeg ch mongotei hund uilchlehgui bgaagiin tod jishee

hudla bho ih l ev nairalmdaltai yvj bdagshde ene 2 chne. zaluu n ch bolovsroltoi dajgui zaluu um shg bgan. goe hos shde ho

t1teed bgaach unen bolood shuuh tsagdaa geed yriad bgaz de erguu mal chin ... alaltschaad tsagiin daraa tevreldeed ineelddeg humuusiig aliig ter gehiin ... zassss uursduu bolj bval boloshd sda ... muusain baychuudiin nylh bandi nar

yag tiin shvv taarsan xvn bolgondo zvger xaritsadag bal yu gej iim baidald orx bile de gej

ӨӨ МУУ НОВШИЙН МӨЧИЙГ САНЖУУЛ. ИЙМ ХҮҮХНИЙГ ДУУГАЙ ТЭВРЭЭД ХЭВТЭЖ ЧАДАХГҮЙ БОЛ ХОХЬ НЬ ХӨСРИЙН ХӨМСӨГТЭЙ МАНТУУ БАЙНА

bi herwee eregtei bol baisan teriig alah bsan yum da teneg er bna da ter chine tiim hoorhon bvsgvig awaad yawj chadahgvi bol hogchin za fvvjee shig egch howor baidag yum da